تبلیغات
وبلاگicon
Isfahan City - شهر زیر زمینی نوش آباد
اِصـ ـفـ َـهــــــــــ ـان شَهـــــــــرِ زیبایِ خُداســـ ـتـــــــ

شهر زیر زمینی نوش آباد

شنبه 9 اردیبهشت 1391 04:56 بعد از ظهر

نویسنده : Admin
ارسال شده در: آثار تاریخی ،
شهر نوش‌آباد در 8 کیلومتری شمال کاشان و در کویر مرکزی ایران، در بخش مرکزی شهرستان «آران و بیدگل» استان اصفهان قرار دارد. اگر بخواهیم دقیق‌تر بگوییم، این شهر بین شهرهای «آران و بیدگل» و «سفیدشهر» واقع شده ‌است. از لحاظ وضعیت جغرافیای طبیعی، به صورت جلگه و دشت است و آب و هوایی گرم دارد. از آثار تاریخی مشهور نوش‌آباد می‌توان به «قلعه سی‌زان»، «امام‌زاده محمد»، «مسجد جامع»، «مسجدعلی» و «شهر زیرزمینی نوش‌آباد» اشاره کرد.

 



«شهر زیرزمینی نوش‌آباد» شهری باستانی است که در عمق ۱۱ تا ۱۳ متری زمین، و در زیر شهر نوش‌آباد با وسعتی در حد چندین هزار متر قرار دارد. هدف از ساخت این شهر دفاع در مقابل دشمنان بوده و تا حدود صد سال پیش هم مورد استفاده بوده است. این شهر زیر­­زمینی (اویی) به صورت کاملا دست کن ساخته شده و چندین هزار متر وسعت دارد. کمترین عمق شهر 4 متر و بیشترین عمق آن 18 متر زیرِ زمین است. در معماری آن،  فضاهای مختلفی مثل اطاق، راهرو، چاهها و کانالهای زیادی به روش کنده کاری با دست ایجاد شده است.
کشف این اثر گرانبها چند سال پیش و به صورت اتفاقی زمانی که یکی از ساکنین نوش آباد در حال کندن زمین بوده رخ داده است. بعدا در تحقیقات باستان شناسی معلوم شد که ساخت این شهر در دوران پیش از اسلام صورت گرفته و کاربردی دفاعی داشته است. شهر زیرزمینی نوش آباد از لحاظ معماری نه تنها در ایران، بلکه در تمام دنیا منحصر بفرد بوده و مورد توجه باستان شناسان و کاوشگران بوده است.
بنابر نقل قولی علت اینکه شهر را به نام «اویی» نیز می خوانند این است که زمانیکه مردم به اینجا پناه می‌بردند، یکدیگر را با «اوی صدام می کردند که طنین صدای آنها در پیچ و خمهای راهروها صدای «اویی» را تداعی می‌کرده است.

 



برای وارد شدن به شهر زیرزمینی راههای مختلفی وجود داشته است. در واقع راهها به گونه‌ای بوده که در صورت ایجاد خطر، امکان دسترسی سریع را برای اهالی شهر فراهم می‌کرده است. مثلا راههایی به شکل مخفی در منازل مردم، یا محلهای پرجمعیت یا داخل کانالِ پایاب­هایی که از زیر خانه­ها می گذشته، همچنین چاه­های داخل مساجد، باغها و بازارها و یا داخل قلعه خشتیِ مجاور شهر. یکی از راههایی که در خانه‌ها تعبیه شده بود، در تنور مطبخ بعضی خانه ها قرار داشت. در زیر این تنورها راهی به شکل چاه قرار داشت که به شهر زیرزمینی مرتبط می شد. دهانه چاه را با تابه گلی مسدود می کردند و روی آن را خاکستر می ریختند تا پیدا نباشد. در مواقع خطر افراد از داخل تنور وارد شهر زیر­زمینی می شدند و سپس دوباره انتهای تنور را می بستند، به شکلی که هیچ اثری از ورودی پیدا نمی شد.

 



در طول مسیر شهر زیرزمینی، اطاقهایی با اندازه های مختلف برای اسکان موقت ساخته شده است. در بدنه اطاقها تعدادی تاقچه مشاهده می­شود. معمولا اطاقها 180 سانتی­متر ارتفاع دارند. سازندگان این شهر برای امنیت بیشتر خود، در داخل شهر زیرزمینی هم راهکارهایی اندیشیده بودند تا در صورت ورود دشمن به زیرزمین، یا گمراه شود و یا به دام افتد. آنها اطاقها را به شکل تو در تو و با راهروهای زاویه دار که دید مستقیم را با فضای بعدی از بین می‌برد، ساخته بودند. مثلا برای معطل نگه داشتن دشمن و ترساندن آنها تله‌هایی بر سر راهشان آماده کرده بودند. به این شکل که در وسط اطاقها چاه­های بسیار عمیقی ایجاد کرده بودند که ابتدا با تخته سنگی خاص پوشیده شده و سپس روی تخته سنگ را با خاک می­پوشاندند. دشمن پس از ورود به اتاق، به دلیل تاریکی فضا با قرار گرفتن روی تخته سنگ، سرنگون می شد و به قعر چاه فرستاده می شد. از طرف دیگر راههای گریز را به صورت راهروهای پیچ در پیچ ساخته بودند تا به محض ورود، وارد فضاهای تودرتویی شده و به دور خود می چرخیدند و نمی توانستند راه خروج را پیدا کنند.
اهالی برای روشنایی این مکان از چراغ پیه سوز استفاده می کرده‌اند، به این شکل که حفره هایی در 20 سانتی متری زیر سقف و با فاصله 1 متر در دیوار تمام اطاقها برای قرار دادن چراغها فراهم شده است. خمره‌های کشف شده که هم از داخل و هم از بیرون لعاب داده شده‌اند و به صورت گل­های بر جسته و منقوش می­باشند برای نگهداری روغن همین چراغ ها و یا آذوقه استفاده می شده است.

 



در زیر سقف راهرو­ها و اتاق­ها آثار لبه تیز کلنگ­ها به خوبی دیده می­شود. سختی زمین منطقه، نشان می دهد که سر وسایلی که برای حفاری استفاده می­کرده‌اند، از جنس الماس بوده است. در بدنه دیوار اطاقها و در برخی از آنها چاهک­هایی مشاهده می­شود که به سختی می­توان وارد آن شد. ارتفاع این چاهکها 3 تا 5 متر می­باشد که راه ارتباط به طبقات بعدی است. در دهانه هر چاهک تعدادی سنگ و یک تخته سنگ به اندازه دریچه چاهک قابل رویت است که در مواقع احساس خطر یا ورود هوای آلوده یا دود به طبقات، با تخته سنگ دریچه را مسدود می کرده اند. همچنین اگر دشمن قصد ورود به طبقات را داشته، با سنگها به عنوان وسایل دفاعی از خود دفاع می کردند. راه­های ورودی به طبقات بعدی طوری ساخته شده که هر کس قصد ورود به فضاها را دارد، حتما باید از پایین به بالا حرکت کند. این کار باعث می شود قدرت دفاعی دشمن به حداقل برسد و بدین شکل اهالی پناهنده به این مکان تسلط کافی را برای مقابله با دشمن داشته اند.
هر فضا شامل چندین اطاق و راهرو و توالت می­باشد که راهروی ورودی به این فضاها ظرفیت حداقل 10نفر را دارد. برای نگهبانی فضاها نیز در وسط راهرو اصلی و در قسمت پیچ آن، سکویی ایجاد شده که نگهبان بر روی آن قرار گرفته و کنترل ورود و خروج افراد را انجام می دهد و همچنین خطر حضور دشمن را اعلام می‌کند. بدین شکل دیگر افراد داخل مجموعه با خاطری آسوده به استراحت می­پردازند، تا اینکه اعلام خطری از سوی نگهبان داده شود. در این حالت باز هم در انتهای مجموعه، راهی از طریق چاهکی مخفی برای فرار به طبقات بعدی پیش بینی شده است.
اگرچه فضاهای «شهر زیرزمینی نوش‌آباد»، تو در تو هستند، اما هیچ گونه مشکل تنفسی وجود نداشته است. این یکی از شگفتی‌های این شهر زیرزمینی بوده است. هوای داخل این مجموعه از طریق چاه­هایی که به صورت غیر مستقیم به سطح زمین مرتبط است تامین می­شده است. آب مصرفی ساکنین داخل شهر زیر زمینی نیز توسط راه­های مخفی که به پایاب­های مرتبط به رشته قنات­ها بوده، تامین می­شده است.
فضاهای «شهر زیرزمینی نوش‌آباد»، نه تنها در سطح زیرین «شهر نوش‌آباد» گسترده شده‌اند، بلکه تا حصار بیرون شهر و حتی تا شهر تاریخی و «تالار نیاسر» راه دارند. راههای مختلف دیگری به بیرون شهر نوش‌آباد از زیر زمین مشاهده شده که به چاههای داخل قلعه‌های اطراف شهر مرتبط می­باشد.
این شهر شگفت انگیز در سال 1385 به شماره 15816 در فهرست آثار ملی ایران ثبت شده است




ابزار امتیاز دهی

دیدگاه ها : نظرات
آخرین ویرایش: - -



مترجم وب با 36 زبان زنده دنیا

Google

در این وبلاگ
در كل اینترنت
وبلاگ-کد جستجوی گوگل

فرم تماس

كد ماوس